अमेरिका–पाकिस्तान व्यापार सम्झौता: दक्षिण एशियाली शक्ति सन्तुलनमा नयाँ मोड

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पाकिस्तानसँग ऐतिहासिक व्यापार सम्झौताको घोषणा गरेका छन्, जसअनुसार वाशिंगटनले पाकिस्तानमा रहेको भनिएको “विशाल तेल भण्डार” विकास गर्न सहयोग गर्नेछ। भारतसँगको व्यापार तनावबीच आएको यो निर्णयलाई विश्लेषकहरूले दबाबको रणनीति मानेका छन्

बुधबार ट्रुथ सोशलमा गरिएको पोस्टमा ट्रम्पले भने, “हामीले भर्खरै पाकिस्तान देशसँग एउटा सम्झौता गरेका छौं, जसमा पाकिस्तान र संयुक्त राज्य अमेरिकाले आफ्नो विशाल तेल भण्डारको विकासमा मिलेर काम गर्नेछन्।” उनले त्यसपछि हल्का शैलीमा भने, “सायद उनीहरूले कुनै दिन भारतलाई पनि तेल बेच्नेछन्।”

यो घोषणापछि पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शेहबाज शरीफले सामाजिक सञ्जाल एक्समा प्रतिक्रिया दिँदै अमेरिका–पाकिस्तान व्यापार सम्झौतालाई “ऐतिहासिक” भनेका छन्। “यो सम्झौताले हाम्रो बढ्दो सहयोगलाई बढावा दिनेछ र स्थायी साझेदारीको सीमा विस्तार गर्नेछ,” उनले लेखे।

पाकिस्तानले लामो समयदेखि आफ्नो तटीय क्षेत्रमा ठूलो मात्रामा तेल भण्डार रहेको दाबी गर्दै आएको भए पनि त्यहाँ अहिलेसम्म ठोस उत्खननको प्रगति देखिएको छैन। अमेरिकी साझेदारीले अब लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्न मद्दत पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।
ट्रम्पको २५ प्रतिशत ट्यारिफको चेतावनीले भारतीय निर्यातकर्तामा चासो पैदा गरेको छ। यसैबीच, पाकिस्तानमा अमेरिकी लगानीको संकेतले भारतलाई रणनीतिक रूपमा असहज तुल्याउन सक्ने अनुमान गरिएको छ। तेल उत्पादनमा पाकिस्तानको उन्नति भएमा, त्यसले उर्जा आपूर्तिमा विविधिकरण गर्नेछ र भारत–पाकिस्तान सम्बन्धमा आर्थिक आयाम थपिने सम्भावना पनि देखिन्छ।

यस सम्झौताले व्यापार मात्र होइन, भू-राजनीतिक प्रभाव पनि पार्न सक्ने सम्भावना छ। वाशिङटन–इस्लामाबाद सम्बन्धमा सुधारसँगै चीनको बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ सन्तुलन गर्न अमेरिकाले वैकल्पिक साझेदारको खोज गरिरहेको सन्देश पनि यसबाट आएको छ।