समुद्र संरक्षणको इतिहासमा एक युगान्तकारी क्षण : महासचिव गुटेरेस

संयुक्त राष्ट्र संघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले ‘राष्ट्रिय क्षेत्राधिकारभन्दा बाहिरका क्षेत्रहरूको सामुद्रिक जैविक विविधता’ (बीबीएनजे) सम्बन्धी सम्झौता लागू भएको दिनलाई समुद्र संरक्षणको इतिहासमा एक युगान्तकारी बताएका छन् । भिडियो सन्देश जारी गर्दै महासचिव गुटेरेसले एक युगान्तकारी क्षणु भएको बताएका हुन् ।

राष्ट्रिय सिमानाभन्दा बाहिर रहेको विश्वको कुल समुद्रको दुई–तिहाइ हिस्सामा जैविक विविधताको संरक्षण र दिगो उपयोगका लागि यस सम्झौताले पहिलो पटक कानुनी ढाँचा तयार गरेको छ। यस उपलब्धिलाई महासचिव गुटेरेसले मानव जाति, पृथ्वी र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका लागि एक ऐतिहासिक सफलताको रूपमा चित्रण गरेका हुन् ।

यो सम्झौता लागू भएसँगै अब सामुद्रिक आनुवंशिक स्रोतहरूबाट प्राप्त हुने लाभको न्यायोचित बाँडफाँड गर्न र सामुद्रिक संरक्षित क्षेत्रहरू स्थापना गर्न बाध्यकारी विश्वव्यापी नियमहरू कार्यान्वयनमा आएका छन्। यसका साथै, सामुद्रिक वातावरणमा पर्न सक्ने प्रभावको कठोर मूल्याङ्कन गर्ने र आवश्यकता भएका राष्ट्रहरूलाई क्षमता अभिवृद्धि तथा प्रविधि हस्तान्तरण गर्ने मार्ग समेत प्रशस्त भएको छ। महासचिवले यो सन्धिले विश्वव्यापी समुद्री सुशासनमा रहेको लामो समयदेखिको रिक्ततालाई पूर्ति गर्ने विश्वास गरेका छन्।

वर्तमान विश्वले जलवायु परिवर्तन, जैविक विविधताको विनाश र बढ्दो प्रदूषण जस्ता गम्भीर संकटहरू सामना गरिरहेको परिप्रेक्ष्यमा, यो सम्झौताले भावी पुस्ताका लागि उत्थानशील र उत्पादनशील समुद्र सुनिश्चित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

महासचिव गुटेरेसले सम्झौताका पक्ष राष्ट्रहरूको प्रशंसा गर्दै अझै आबद्ध हुन बाँकी रहेका अन्य सबै मुलुकहरूलाई पनि यस प्रक्रियामा सामेल हुन आग्रह गरेका छन् ।