दशौँपटक मुख्यमन्त्री बन्दै नितिश कुमार, राजनीतिमा अद्वितीय रेकर्ड

बिहारमा राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक गठबन्धन (एनडीए) का नेता नितिश कुमार पुनः एकपटक मुख्यमन्त्री चयन भएका छन् र आज पटनामा उनले आफ्नो दशौँपटक शपथ लिन लागेका छन्। भारतको इतिहासमै यो संख्या कुनै पनि मुख्यमन्त्रीका लागि अहिलेसम्मकै सबैभन्दा धेरै हो। यद्यपि, परम्परागत हिसाबले उनको कार्यकालको निरन्तरतालाई हेर्दा उनी पाँचपटक मात्र शपथ लिनुपर्ने थिए, तर उनको राजनीतिक यात्राले परम्परागत मार्गभन्दा धेरै मोड मोडिएको छ।

नितिश कुमारले पहिलोपटक 2000 मा मुख्यमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए, यद्यपि सरकारको बहुमत अभावमा सात दिनमै उनले राजीनामा दिए। त्यसपछि 2005 र 2010 को निर्वाचनमा एनडीएलाई बहुमत मिळेपछि उनले दोश्रो र तेस्रोपटक पदभार ग्रहण गरे। 2014 मा जेडी(यू) को हारपछि उनले पद छोडेर जीतन राम मांझीलाई मुख्यमन्त्री बनाए, तर 2015 को चुनावअघि पुनः आफू नै मुख्यमन्त्री बने — यो उनको चौथो शपथ थियो। 2015 र 2020 मा क्रमशः महागठबन्धन र एनडीएको नेताका रूपमा उनले पाँचौँ र छैटौँपटक सपथ लिए। तर 2017, 2022 र 2024 मा भएको तीनपटक गठबन्धन परिवर्तनले उनको शपथ संख्या 10 पुगेको हो।

यदि उनले यस पटक पूर्ण कार्यकाल—१८४५ दिन—पुरा गरे भने, नितिश कुमार भारतका दीर्घकालसम्म सेवा गर्ने मुख्यमन्त्रीहरूमध्ये तेस्रो स्थानमा पुग्नेछन्, जहाँ पवनकुमार चाम्लिङ (सिक्किम) र नवीन पटनायक (ओडिशा) मात्र उहाँभन्दा अगाडि छन्। हाल एचटीको डाटाबेस अनुसार उनले मुख्यमन्त्रीको रूपमा 7023 दिन बिताइसकेका छन् र यस आधारमा उनी देशभरि आठौँ स्थानमा छन्।

रोचक रूपमा, नितिश कुमारले आफ्नो लामो राजनीतिक यात्रामा १४ जना राज्यपाल परिवर्तन भएको देखेका छन्, जसले उनीलाई लाल थान्हावला (मिजोरम) र वीरभद्र सिंह (हिमाचल प्रदेश) पछि यो सूचकाङ्कमा तेस्रो स्थानमा राख्छ। यसको माध्यमबाट उनको राजनीतिक उतार–चढाव र प्रशासकीय स्थायित्व दुवै स्पष्ट झल्किन्छ।