अमेरिका-क्यानाडा व्यापारिक तनाव चर्किँदै

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिबार क्यानाडाविरुद्धको ट्यारिफ हालको स्तरमा थप १०% ले बढाउने घोषणा गरेका छन्। ट्रम्पले क्यानाडामा प्रसारण गरिएको एउटा “नक्कली” विज्ञापन—जसमा १९८७ मा पूर्व राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगनको ट्यारिफविरोधी भाषणका अंशहरू विकृति गर्दै प्रस्तुत गरिएको दाबी गरिएको छ—लाई व्यापारिक शत्रुताको कार्य भन्दै प्रतिक्रिया जनाएका हुन्। ट्रुथ सोशलमार्फत ट्रम्पले भने, “क्यानाडा रंगेहात समातियो, रोनाल्ड रेगनको भाषणमा जालसाजीपूर्ण विज्ञापन राख्दै।” उनले थपे कि तथ्यको गलत प्रस्तुति र शत्रुतापूर्ण क्रियाकलापको कारण क्यानाडासँगको व्यापार वार्ता समाप्त गर्दै ट्यारिफ वृद्धि गरिएको हो।

यसअघि चीनले दुर्लभ–पृथ्वी खनिजमा निर्यात नियन्त्रण लगाएपछि ट्रम्पले चीनमाथि १००% भन्दा माथिको ट्यारिफ घोषणा गरेका थिए, जसको निरन्तरतामा क्यानाडामाथिको यो निर्णय आएको छ। ओन्टारियो सरकारले तयार पारेको र अमेरिकी प्रमुख टेलिभिजन सञ्जालमा प्रसारित उक्त विज्ञापनले रेगनको भनाइ—ट्यारिफले “हरेक अमेरिकी कामदार र उपभोक्ता”लाई हानि पुर्‍याउँछ र “उग्र व्यापार युद्ध” निम्त्याउँछ—उद्धृत गरेको थियो। तर रोनाल्ड रेगन प्रेसिडेन्सियल फाउण्डेशनले विज्ञापनले पूर्व राष्ट्रपतिको विचारलाई गलत रूपमा प्रस्तुत गरेको बताएको छ।

सीएनएन समाचारका अनुसार ओन्टारियोका प्रिमियर डग फोर्डले क्यानाडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीसँग कुरा गरेर विज्ञापन सोमबारदेखि रोक्ने घोषणा गरे पनि यो सप्ताहन्त विश्व शृंखलाको खेल दौरान प्रसारण भइरहेको ट्रम्पको आरोप छ। उनले भने, “उनीहरूको धोखाधडी विज्ञापन तुरुन्त रोकिनुपर्ने हो, तर उनीहरूले यसलाई विश्व शृंखलाको समयमा पनि चलाइरहे।” क्यानाडाली अधिकारीहरूले भने कूटनीतिक माध्यमबाट विवाद समाधान गर्न खोजिने बताएका छन्।

क्यानाडा अमेरिका पछि चीन र मेक्सिकोसँगै प्रमुख व्यापारिक साझेदार हो। गत वर्ष अमेरिका क्यानाडाबाट ४११.९ अर्ब डलर मूल्यका सामान आयात गरिएको थियो। स्टिल, एल्युमिनियम, काठ र ऊर्जा जस्ता क्षेत्रमा अमेरिकी ट्यारिफले क्यानाडाको अर्थतन्त्रमा गहिरो असर पारेको छ, जसले क्यानाडाको बेरोजगारी दरलाई नौ वर्षयताकै उच्च बिन्दुसम्म पुर्‍याएको छ। साथै, क्यानाडाली उपभोक्ता र व्यवसायहरूले अमेरिकातर्फको आवागमन तथा व्यापारमा कमी गरेका छन्, जसले अमेरिकी बजारमा पनि नकारात्मक प्रभाव पारेको छ।

यद्यपि अमेरिका–मेक्सिको–क्यानाडा सम्झौता अन्तर्गत धेरै सामान शुल्कमुक्त प्रवेश गरिरहेका भए पनि ट्रम्पको बारम्बारको ट्यारिफ धम्कीले आगामी वर्ष हुने सम्झौताका पुनरावलोकनहरूमा ठूलो परिवर्तनको आशंका पैदा गरेको छ। व्यापारिक तनाव चर्किँदै गइरहे पनि दुवै देशले कूटनीतिक वार्तामार्फत समाधान खोज्ने इच्छा व्यक्त गरेका छन्।