ट्रम्पको धम्की: मस्क, ममदानी र ओ’डोनेलको नागरिकता खतरामा

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पछिल्ला दिनमा गरेका केही टिप्पणीहरू अमेरिकी नागरिकता अधिकारको विषयमा गम्भीर बहसको केन्द्र बनेका छन्। ट्रम्पले सार्वजनिक रूपमा संसारकै धनी व्यक्ति एलोन मस्क, न्यूयोर्क शहरका राजनीतिज्ञ जोहरान ममदानी, र चर्चित अभिनेत्री तथा हास्य कलाकार रोजी ओडोनेलको नागरिकता खारेज गर्ने वा देशनिकाला गर्ने सम्भावनाबारे संकेत दिएका छन्।

ट्रम्पले पत्रकारहरूसँगको संवादमा एलोन मस्कलाई देशनिकाला गर्न सकिने बताए। “मलाई थाहा छैन, हामीले हेर्नुपर्छ,” भनेर ट्रम्पले जवाफ दिएका थिए। मस्क दक्षिण अफ्रिकामा जन्मिएका भए पनि सन् २००२ मा अमेरिकाको नागरिकता प्राप्त गरिसकेका छन्।

त्यस्तै, ट्रम्पले जोहरान ममदानीलाई पक्राउ गर्ने चेतावनीसमेत दिए। उनले भने, “हामीलाई यो देशमा कम्युनिस्टहरू चाहिँदैन। यदि छन् भने, हामी उसलाई ध्यानपूर्वक हेरिरहेका छौं।” ममदानी युगाण्डामा जन्मिए पनि सन् २०१८ मा अंगीकृत अमेरिकी नागरिक बनेका हुन्। हालसम्म उनी गैरकानुनी रूपमा बसेको प्रमाण भेटिएको छैन।

ट्रम्पले हास्य कलाकार रोजी ओ’डोनेललाई पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत लक्षित गरे। उनले लेखे, “उनी हाम्रो महान देशको हितमा छैनन्। म उनको नागरिकता खारेज गर्ने विषयमा गम्भीर रूपमा विचार गरिरहेको छु।” ओ’डोनेल अमेरिकामा जन्मिएकी हुन्, र अहिले आयरिश नागरिकता लिन प्रक्रियामा छन्।

ट्रम्प प्रशासनले नागरिकता खारेज (अप्राकृतिकीकरण) गर्ने कानुनी प्रक्रिया तीब्र बनाउने योजना अघि सारेको छ। अमेरिकी कानुन अनुसार, दुई प्रमुख आधारमा अंगीकृत नागरिकताको खारेजी सम्भव छ — यदि नागरिकता लिँदा अवैध रूपमा प्राप्त गरिएको हो वा झुटो विवरण दिइएको हो। तर यस्तो प्रक्रिया दुर्लभ र जटिल मानिन्छ।

विगतमा यो कानुन नाजी युद्ध अपराधीहरूजस्ता विशेष व्यक्तिहरूमा सीमित थियो। अहिले भने राजनीतिक विचार, सामाजिक आलोचना वा वैयक्तिक झगडालाई आधार बनाएर नागरिकताको विषय उठाउनु कानुनी दृष्टिले गम्भीर प्रश्न खडा गर्छ।

ट्रम्पका यी टिप्पणीहरू केवल राजनीतिक स्टन्ट हुन् कि कानुनी खतराका संकेत — त्यो बहसको विषय बनेको छ। तर यसले अमेरिकी नागरिकताको स्थायित्व र स्वतन्त्र अभिव्यक्तिको अधिकारबारे पुनः प्रश्न उठाएको छ।