विचार

आत्मप्रकाशनमा ‘कोरोना’सम्बन्धी चेतना

आजसम्म पनि साहित्यसिर्जनामा सामान्यतया दुुई धार छन् । एउटा धारले साहित्य जीवनको लागि र अर्को धारले साहित्य मनोरञ्जनको लागि हुनुपर्ने तर्क गरेको हुन्छ । र, जुन धारको साहित्य भए पनि यथार्थ प्रस्तुत गर्दछ । यथार्थको प्रस्तुतिलाई कतिपयले काल्पनिक रङ दिन्छन् त कतिपयले चाहिँ आफ्नै यथार्थ हो भन्नेजस्तो पारेर प्रस्तुत गर्दछन् । अझ साहित्यमा वर्तमान त […]

कोरोना : मानवता र राजनीति

कोरोना भाइरसको महामारी पश्चात लकडाउन भयो ,घर भित्र थुनिएका मानिसहरु अनेक तरिकाबाट दिन बिताइरहेका छन् । सामाजिक सँजालमा यस्तो खाइयो र उस्तो खाइयो भन्ने सामग्री, पुरानो तस्बिरको प्रदर्शन, हाम्रो पहिलो भेट कहाँ भएको थियो भन्ने जिज्ञासा, प्रहरीले लक डाउन उल्लंघन गर्नेलाई कारबाही गरेको सम्बन्धि सामाग्री, राहत वितरण , सूचना र सचेतनामुलक सामाग्री र सरकारको गतिविधिप्रतिको […]

बाँस्कोटाले भने झोले वृद्धाश्रम बन्द गरौँ (भिडियो )

मकवानपुर, ८ माघ । निवर्तमान प्रमुख आयुक्त एवम् जेष्ट नागरिक महासंघका सल्लाहकार कृष्णहरि बाँस्कोटाले सबै नागरिकले एक दिन बुढो हुनुपर्ने तथ्यबारे जानकारी दिनुपर्ने बताएका छन् । जेष्ट नागरिक महासंघको हेटौंडामा सम्पन्न राष्ट्रिय सम्मेलनमा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै बाँस्कोटाले यस्तो बताएका हुन् । कार्यक्रममा बाँस्कोटाले वृद्धाआश्रम सक्नेले चलाउनु पर्ने धारणा समेत राखेका छन् । उनले वृद्धवृद्धाको बिजोग […]

बधाई राजधानी हेटौँडा

२७ पुस पृथ्वीनारायण साहको जन्मदिन हो, संयोगले यही दिन बागमती प्रदेशको औपचारिक न्वारन भएको छ । संयोग यस कारण कि पृथ्वीनारायण साहले नै मकवानपुर राज्यको अस्तित्वलाई समाप्त पारेका थिए र आधुनिक नेपालको इतिहास निर्माण हुँदा यहाँको मकवानपुरगढीले आफ्नो राजधानीत्व गुमाएको थियो । मकवानपुरगढी गुमाएको अढाई शताब्दीपछि मुटु कमाउने जाडो महिनामा उही गढी थुम्कोले आफ्नो हृदयमा […]

हेटौंडालाई राजधानी बनाएर इतिहास रचौँ : इन्द्रबहादुर बानियाँ

हेटौंडा, २१ पुस । प्रदेश नं. ३ का प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता इन्द्र बहादुर बानियाँले संसदीय व्यवस्थामा दल हुने र दलले विशेष परिस्थितिमा ह्वीप लगाउन सक्ने बताएका छन् । उनले आज सोमबार बसेको संसदमा आफ्नो धारणा राख्दै हेटौंडा ऐतिहासिक, सामारिक दृष्टिकोणले हेटौंडाका लागि मात्र नभई देशकै लागि राजधानी हेटौंडा हुनुपर्ने बताएका हुन् । सबै माननीयहरुले […]

व्यक्तिगत विचार, भावना र सोचलाई थाती राखेर हेटौंडालाई राजधानी बनाऔँ

हेटौंडा तीन नम्बर प्रदेश राजधानी बन्न सक्छ भन्ने विषयलाई मकवानपुरका नागरिक समाजका अगुवाहरु मिलेर एउटा महत्वपुर्ण बिषय बनाउन सफल भयौ । हेटौंडा पनि प्रदेश राजधानी वन्न सक्छ । यो पनी सम्भव छ भन्ने सबैलाई लाग्न थाल्यो । हामीहरुले शुरु गरेको हेटौडा प्रदेश राजधानी वन्न सक्छ भन्ने विषयमा जती बुझदै गयो उती हेटौंडा प्रदेश राजधानीका लागि […]

मकवानपुर राज्यमा मधेसी संस्कृतिको सम्मान

वि.स. १८१९ को भदौमा मकवानपुर राज्य (तत्कालीन अवस्थामा स्वतन्त्र देश)ले आफ्नो अस्तित्व नगुमाउँदासम्म निकै शक्तिशाली मानिन्थ्यो । मकवानपुर शक्तिशाली भएकै कारणले गोरखाले मकवानपुरसित सम्बन्ध गाँसेको थियो । तत्कालीन गोरखाका शासक नरभूपाल शाहले आफ्नो जेठो छोरा युवराज पृथ्वीनारायण शाहको वैवाहिक सम्बन्ध शक्तिशाली मकवानपुरका सेनवंशीसँग गाँसेका थिए । यस सम्बन्धका अन्य धेरै पक्ष भए पनि आर्थिक तथा […]

नेकपा नेता प्रल्हाद लामिछानेको दाबी– राजधानीको लागि हेटौँडा नै अब्बल

प्रदेश नं. ३ को राजधानी हेटौँडामै कायम गर्ने र प्रदेशको नाम बागमती राख्ने सत्तारुढ नेकपाको सचिवालयले निर्णय गरेपछि २ वर्षदेखि कायम रहेको अन्यौलता हटेको छ । नेकपा सचिवालयको उक्त निर्णयलाई लिएर कतै खुसी र बधाई साटासाट भइरहेको छ भने कतै राजधानी र नामको विषयलाई लिएर विरोध र असन्तुष्टिका स्वरहरु पनि सुनिन थालेका छन् । खास […]

राप्रपा के.स. मधु अधिकारी लेख्छन् – यसकारण हेटौंडा स्थायी राजधानी

३ नम्वर प्रदेशको स्थायी राजधानी हेटौँडा र नामाकरण बागमती राख्ने नेकपा केन्द्रीय सचिवालय निर्णयले अहिले तरंग पैदा गरेको छ । लामो समयदेखि राजधानी र नामाकरणको विषय प्रदेशसभामा अन्यौलता र अनिर्णयको बन्दी बन्दै आएको थियो । स्थायी राजधानी हेटौँडालाई बनाउनुपर्छ भन्ने जोड जति थियो, काभ्रेलाई स्थायी राजधानी बनाउनुपर्छ भन्ने केही सांसदको दह्रो मत थियो । यही […]

महिलाको जीवन र सम्झौता

–कुमारी वाईवा मकवानपुर, २७ कात्तिक । मानिसले मानिस भएकै हैसियतले प्राप्त गर्ने सबै अधिकारहरुलाई मानवअधिकार भनिन्छ । मानिस हुनुको हैसियतलाई सम्मानपूर्वक कायम गर्न मानवअधिकारको आवश्यकता पर्दछ । महिला पनि मानव भएको कारणले सबै मानवअधिकार महिलाका पनि अधिकार हुन् । महिलाका विशेष अवस्थाहरुलाई ध्यान दिदैं संयुक्त राष्ट्र संघको महासभाले महिलाविरुद्धका सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि […]

रामशरण पुडासैनीको टिप्पणी : समाज, परिवर्तन र जटिलता

हिजो आज हाम्रो समाज जटिल बन्दै गइरहेको छ । सामाजिक संरचना र साँस्कृतिक मौलिकता दिन प्रतिदिन घरायसी हुँदैछन् । मानवीय संवेदनासमेत कच्र्छित हुने क्रम बढ्दो छ । समाजमा नागरिकले निर्वाह गर्नुपर्ने भूमिक र पालन गर्नुपर्ने कर्तव्य अब आर्दशका रुपमा मात्र विश्लेषित हुने अवस्था आइसकेको छ । साँस्कृतिक धरोहर पनि बालुवाको महल ढलेझैं ढल्दैछ । कुनै […]

कर्मचारी समायोजनमा कहाँ कहाँ चुक्यो सरकार ?

देशमा राजतन्त्रको अन्त्य पछि गणतन्त्र स्थापना भएको पनि दशक बितिसकेको छ । जनताको इच्छा आकांक्षा अनुरुप राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक लगायत समयानुकूल परिवर्तन अवश्यभावी छ । परिवर्तन समयको माग हो रोकेर रोक्न सकिंदैन । तसर्थ पहिला् जनआन्दोलन मार्फत देशमा बहुदलीय व्यवस्थाको पुनस्र्थापना भएको थियो भने दोश्रो जनआन्दोलन मार्फत तत्कालीन माओवादी सशस्त्र युद्धको अन्त्य, राजतन्त्रको अन्त्य, नयाँ […]

छवि अनित्यको प्रश्न : आधारभूत तह उत्तीर्ण परीक्षामा कहिलेसम्म ठगिने अभिभावक ?

देशैभरका स्थानीय निकायहरूले लिएको आधारभूत तह (कक्षा आठ) उत्तीर्ण परीक्षाको नतिजा आउने क्रम चलिरहेको छ । अधिकांश विद्यार्थी ‘एप्लस’ वा ‘ए’ श्रेणीमा उत्तीर्ण भएका छन् । केही नभए ‘बीप्लस’ त पक्का ! सामुदायिक विद्यालयको नतिजामा पनि उल्लेख्य सुधार भएको छ । यो नतिजालाई आधार मान्ने हो भने हामीले शिक्षामा व्यापक सुधार गरेका छौँ । शिक्षासँग […]

कसलाई चिन्नु हुन्छ ?

प्रश्न धेरै गाह्रो छैन । उत्तर धेरै सजिलो छैन । हाकाहाकी कसैले कसैलाई तपाईँ कसलाई बढी चिन्नुहुन्छ भन्ने प्रश्न ग¥यो भने उत्तर दिन पहिलोचोटि जो पनि अलमलिन्छ । यदि मलाई कसैले सोध्यो भने म भनिदिन्छु कि म कसैलाई पनि चिन्दिनँ । मलाई थाहा छ – म आफैँलाई पनि चिन्दिनँ । यसो भन्दा खुस्केछ नभन्ठान्नु होला […]

प्रलेसको विवाद र अबको प्रलेस

प्रारम्भ हामी यतिखेर एउटा कम्युनिस्ट पार्टीले अर्को कम्युनिस्ट पार्टीमाथि प्रतिबन्ध लगाइरहेको सन्दर्भमा श्यामप्रसाद शर्माहरूको विशेष पहलमा २००९ सालमा वीरगञ्जमा स्थापना भएको नेपालका वाम–कम्युनिस्ट पार्टीसम्बद्ध प्रगतिशील लेखक–साहित्यकारहरूको साझा मोर्चा प्रगतिशील लेखक सङ्घको ११ औँ राष्ट्रिय सम्मेलनको पूर्वसन्ध्यामा उभिएका छौँ । प्रलेस अनेकन् जटिल सङ्घर्षका बीचबाट यहाँसम्म आइपुगेको कुरामा कुनै शङ्का छैन । यसले स्थापनाकालदेखि नै बाह्य […]

मिडिया बिस्तार, डिजिटाइजेशन र जोखिमको पाटो

पछिल्लो समम विद्युतीय सञ्चार माध्यमको विकास तीब्र गतिमा भइरहेको छ । मिडियाको विकास हुनु राम्र्रो पक्ष हो । समयको माग भनौं कि प्रविधिको विकास भनौँ अहिले अनलाइन मिडियाको मार्केट उच्च बिन्दुमा रहेको छ । अनलाइन मिडियाले अहिले छापा, रेडियो र टेलिभिजनलाई समेत पछाडि पार्दै अघि बढीरहेको छ । टेलिकम्युनिकेशनको क्षेत्रमा भएको विकास, नेपालीहरुमा पनि स्मार्ट […]

तपाईँ महान् हुनुहुन्छ

हरेक व्यक्ति प्रतिभाशाली हुन्छ । यसकारण तपाईँ पनि प्रतिभाशाली हुनुहुन्छ । जसरी हाम्रो वरपर रहेको हरेक वनस्पति आफैँमा उपयोगिताले भरपूर छ । वर्तमान आयुर्विज्ञानले स्पष्ट पारिसकेको छ कि हरेक वनस्पतिले उपचार गरिरहेको छ । हरेक वनस्पतिको महत्व मानिसले नै खोजेका छन् । जब हरेक वनस्पति आफ्नो ठाउँमा विशेष महत्व राख्दछ भने हरेक व्यक्ति आफैँमा विशेष […]

जिउँदै बैकुण्ठमा (यात्रा संस्मरण)

नेपाल ढुङ्गे युगदेखि नै विभिन्न धार्मिक तथा तपोभूमिको नामले चिनिँदै आएको कुरा त सर्वविदितै छ । आफ्नै मौलिक कला, धर्म, संस्कृति, ऐतिहासिक तथा पुरातात्विक सम्पदाको कारणले नै मकवानपुर लगायत अन्य ठाउँहरुमा आफ्नो चिनारी कायम राख्न निकै तल्लीन रहेको गाउँ हो बैकुण्ठ, जुन मकवानपुरको पश्चिमी क्षेत्र अन्तर्गत कैलाश गाउँपालिकामा पर्दछ । जहाँ छ तामाङहरुको बस्ती र […]

अविवाहितहरु प्रेमको प्रभावले, विवाहितहरु प्रेमको अभावले बर्वाद हुन्छन्

सन्देश थिङ प्रेम यस्तो चिज हो जसमा संसार अडिएको छ । प्रेम शब्द नै काफी छ । यही प्रेमका लागि मानिस आफ्नो जीवन धरापमा राख्छन् अनि प्रेमकै लागि जीवन बलिदान गर्न पनि पछि हट्दैनन् । किनभने प्रेमको प्रभावले अनेक किसिमका परिवर्तनहरु हुनसक्छन् । प्रेम पाउनकै लागि राम र रावणको बिचमा कयौँ वर्ष युद्ध भएको कथा […]

तामाङ समुदायको महान पर्व ‘ल्होछार’ की ल्होसार ?

सन्देश थिङ नेपाल बहुजाति, बहुभाषि अनि बहुसँस्कृतिले भरिपूर्ण मुलुक हो । यहाँ विभिन्न जातजाती, भाषा, धर्म र सम्प्रदायका मानिसहरुको बसोबास छ । यसर्थ नेपाललाई विश्वका अन्य मुलुकको तुलनामा भाषा, धर्म लगाएतका विषयमा धनी मानिन्छ । फरक धर्म, जातजातीका मानिसहरु पनि एकआपसमा मिलेर बसेको कुरा विश्वमै नमुनाको रुपमा लिईन्छ । यहाँ एक अर्काको सम्मान र सत्कार […]